topografoi.com



Author Topic: Λίγα λόγια για τις Άδειες.  (Read 7514 times)

vagvaf

  • Administrator
  • Posts: 204
  • Gender: Male
  • Not all those who wander are lost.
Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« on: 21 Φεβ 2009, 12:01 »
Μιας και είμαστε και ανοιχτοί σκεφτόμουν εδώ και πολύ καιρό να γράψω 5 πράγματα για τις άδειες. Δεν είμαι ο κατάλληλος για το θέμα, αλλά μέσα στο wikiπνευμα που χαρακτηρίζει το φόρουμ, ο καθένας μπορεί να συμπληρώσει.

Αυτή τη στιγμή "παίζουν" 3-4 άδειες. Φυσικά υπάρχουν πάρα πολλές που μπορεί να διαφωνούν μεταξύ τους για μια πρόταση, μια λέξη ή μια τελεία. Αλλά οι 4 είναι οι πιο "βασικές". Αυτές είναι:

  • η GPL (General Public License)
  • η CC (Creative Commons)
  • το PD (Public Domain) - δεν είναι άδεια ακριβώς αλλά αξίζει να αναφερθεί
  • και το Copyright

Ουσιαστικά η GPL και η CC κάθονται κάπου ανάμεσα στο Copyright το οποίο κατοχυρώνει όλα τα πνευματικά δικαιώματα δημιουργώντας ένα απόλυτα κλειστό έγγραφο/τραγούδι/εικόνα κλπ, όπου οτιδήποτε παρέμβαση πρέπει να κάνει κάποιος πρέπει να έρθει σε συνεννόηση με τον ιδιοκτήτη του. Από την άλλη το Public Domain, είναι η πλήρης απουσία άδειας για ένα συγκεκριμένο προϊόν και μπορεί ο καθένας να το χρησιμοποιήσει όπως θέλει.

Το ενδιαφέρον λοιπόν είναι τι γίνεται ανάμεσα σε αυτές τις 2 καταστάσεις.

General Public License

Η άδεια GPL σχετίζεται άμεσα με το GNU/Linux επειδή ουσιαστικά γράφτηκε για το GNU project από τον Richard Stallman. Χαρακτηρίζεται ως copyleft και η εφαρμογή της και η τεκμηρίωση της στηρίζονται από το free software foundation. Τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι ότι δίνει το δικαίωμα στον οποιονδήποτε:
  • να μελετήσει τη λειτουργία ενός προγράμματος και να το τροποποιήσει
  • να διανέμει το πρόγραμμα
  • να βελτιώσει το πρόγραμμα και να προσφέρει τις βελτιώσεις στο κοινό
  • να τρέξει ένα πρόγραμμα για οποιοδήποτε λόγο

Δύο ακόμα βασικά χαρακτηριστικά είναι:
  • πουθενά δεν αναφέρεται ότι ένα προϊόν πρέπει να διανέμεται δωρεάν
  • όλα τα προϊόντα που προκύπτουν κάνοντας χρήση προϊόντων κατοχυρωμένων με GPL πρέπει να παρέχουν τις ίδιες ελευθερίες, γνωστό και ως copyleft

καθώς η GPL γράφτηκε για να προστατέψει προγραμματιστικό κώδικα, έχει έναν ιδιαίτερο προσανατολισμό προς τα εκεί αλλά είναι προφανές ότι μπορεί να γίνει επέκταση της και σε άλλα προϊόντα πνευματικής εργασίας, όπως πχ το τραγούδι. Παράλληλα υπάρχουν παρόμοιες άδειες από το free software foundation όπως π.χ η GFDL (Gnu Free Documentation License), οι οποίες εφαρμόζουν τις ιδέες της GPL σε άλλους τομείς, όπως στην συγκεκριμένη περίπτωση στον τομέα των εγγράφων.

Creative Commons

Η CC κατά τη γνώμη μου είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση άδειας γιατί δίνει την ελευθερία στον καθένα να αποφασίσει για το πως θα είναι προστατευμένα τα πνευματικά του προϊόντα. Χρησιμοποιώντας 4 βασικά "τουβλάκια" ο καθένας μπορεί να χτίσει τη δικιά του άδεια. Αυτά είναι:

  • Attribution (by) : Ο καθένας μπορεί να διανέμει, αναπαράγει, τροποποιεί και να παράγει άλλα προϊόντα απο το εν λόγω προϊόν, με την υποχρέωση ότι θα κάνει αναφορά στον αρχικό δημιουργού του, όπως αυτός το ορίζει μέσω τις άδειας.
  • Non-Commercial (nc) : Ο καθένας μπορεί να διανέμει, αναπαράγει, τροποποιεί και να παράγει άλλα προϊόντα από το εν λόγω προϊόν, μόνο για μη-εμπορικούς σκοπούς. 
  • No Derivative Works (nd) : Ο καθένας μπορεί να διανέμει και να αναπαράγει το προϊόν αυτούσιο, δηλαδή χωρίς καμία τροποποίηση
  • Share Alike (sa) : Ο καθένας μπορεί να διανέμει, αναπαράγει, τροποποιεί και να παράγει άλλα προϊόντα απο το εν λόγω προϊόν, χρησιμοποιώντας την ίδια άδεια ή παρόμοια με τις ίδιες ελευθερίες και περιορισμούς.

Θεωρητικά προκύπτουν 16 συνδυασμοί, που όμως οι 4 είναι αλληλοαναιρούμενοι (περιπτώσεις nd + sa) , ο 1 είναι το Public Domain (να μην ισχύει κανένας από τους 4 κανόνες). Από τους 11 συνδυασμούς που έμειναν, πρακτικά οι 5 είναι ανενεργοί γιατί πολλοί λίγοι είναι αυτοί που δεν θέλουν credit για την δουλειά τους (by), όποτε μένουμε με 6 ουσιαστικούς:

   1. Attribution alone (by)
   2. Attribution + Noncommercial (by-nc)
   3. Attribution + NoDerivs (by-nd)
   4. Attribution + ShareAlike (by-sa)
   5. Attribution + Noncommercial + NoDerivs (by-nc-nd)
   6. Attribution + Noncommercial + ShareAlike (by-nc-sa)

Να υπογραμμιστεί ότι η CC έχει νομική ισχύ και στην Ελλάδα. Μπορείτε να επισκεφθείτε τη σελίδα της στο http://www.creativecommons.gr/


Γιατί όμως να χρησιμοποιούμε ανοιχτά πρότυπα; Αυτό είναι ένα κεφάλαιο από μόνο του που έχει τεθεί και σε άλλες δημοσιεύσεις στο φόρουμ. Θα αρκεστώ στο να πω, πως αν η μαγειρική είχε κλειστά πρότυπα θα αναγκαζόμασταν να τρώμε όλοι το ίδιο φαγητό, με ακριβώς της ίδιες ποσότητες αλατιού και πιπεριού (να μην αναφερθώ που εγώ βάζω ξύδι στην ψαρόσουπα αντί για λεμόνι), να πληρώνουμε κάποιον όποτε χρησιμοποιούσαμε μια συνταγή -αν βέβαια μας παρεχόταν τα μέσα παραγωγής για να την φτιάξουμε, και δεν αναγκαζόμασταν να την παραγγείλουμε πακέτο από την microfood- και άλλα καλά. Σκεφτείτε επίσης να πληρώναμε πνευματικά δικαιώματα για την φωτιά ή τον τροχό σε κάποια εταιρία Homo, Sapiens & Co :)


Πηγές :
http://www.gnu.org/licenses/gpl.html
http://www.fsf.org/
http://creativecommons.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Creative_Commons_licenses
http://en.wikipedia.org/wiki/Creative_Commons
« Last Edit: 21 Φεβ 2009, 12:09 by Sairin_Lote »
I ♥ Python's Standard Library
Ⓐ▼▲ Ⓐ▼▲

pol

  • Posts: 84
  • Gender: Male
Απ: Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« Reply #1 on: 23 Φεβ 2009, 00:57 »
Πολύ καλό input. Ευχαριστούμε Sairin!
Προσωπικά μιλώντας, χωρίς ούτε κι εγώ να είμαι ο καταλληλότερος περί αδειών, με μπερδεύουν οι πολλές επιλογές του CC και νομίζω ότι αφήνουν πολλά περιθώρια για παρανοήσεις και παραχαράξεις του αρχικού σκεπτικού. Μου θυμίζει την Ελληνική νομοθεσία από την οποία ποτέ δε μπορείς να βγάλεις άκρη, ποτέ δε μπορείς να την εφαρμόσεις και τελικά ποτέ δε βρίσκεις το δίκιο σου... Θα επέμενα λοιπόν στην απλή και ξεκάθαρη διατύπωση της GPL.
Our life is frittered away by detail. Simplify, simplify! (H.D. Thoreau)

vagvaf

  • Administrator
  • Posts: 204
  • Gender: Male
  • Not all those who wander are lost.
Απ: Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« Reply #2 on: 23 Φεβ 2009, 01:20 »
Η αλήθεια είναι ότι έχει παραγίνει το forking στις άδειες. Η GPL είναι η ισχυρότερη, για αυτό όλες οι επί μέρους ζητούνε να "αναγνωριστούν" από το free software foundation ως GPL-combatible. Όμως δεν βρίσκω ιδιαίτερα περίπλοκη την CC. Ίσα-ίσα σου δίνει μια ελευθερία και το προνόμιο να δηλώσεις ότι η δουλεία σου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κερδοσκοπικό λόγο, πράγμα που στην GPL δεν ισχύει ακριβως.
I ♥ Python's Standard Library
Ⓐ▼▲ Ⓐ▼▲

pol

  • Posts: 84
  • Gender: Male
Απ: Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« Reply #3 on: 23 Φεβ 2009, 01:52 »
Χμμμ ναι ίσως να ήμουν κάπως υπερβολικός δε λέω... Επιπροσθέτως η CC αφορά οτιδήποτε δημοσιεύεις στο διαδίκτυο και όχι μόνο software οπότε η αλήθεια είναι ότι καλές είναι και οι διαφορετικές επιλογές, καθώς σε πολλές περιπτώσεις (π.χ. τραγούδια, βιβλία, φωτογραφίες κλπ κλπ) η GPL δεν είναι επαρκής. Πάντως στην περίπτωση του software εγώ επιμένω Copyleft  8)

Argyros

  • Posts: 174
  • Gender: Male
Απ: Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« Reply #4 on: 23 Φεβ 2009, 12:47 »
Σε κάθε όμως περίπτωση ισχύει το "όπου λαλούν πολλοί κοκόροι".....

vagvaf

  • Administrator
  • Posts: 204
  • Gender: Male
  • Not all those who wander are lost.
Απ: Λίγα λόγια για τις Άδειες.
« Reply #5 on: 23 Φεβ 2009, 13:26 »
στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση δεν λαλούν για να ξημερώσει, αλλά για το από που θα ξημερώσει  ;)
I ♥ Python's Standard Library
Ⓐ▼▲ Ⓐ▼▲

 

Copyright © topografoi.com